กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาขอเรียนว่าการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการท่องเที่ยวภายในประเทศของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ หรือ ที่ไม่เป็นทางการเรียกว่า "ค่าเหยียบแผ่นดิน" เป็นการดำเนินการตามพระราชบัญญัตินโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2562 มาตรา 10/2 "กำหนดให้คณะกรรมการอาจเสนอต่อคณะรัฐมนตรีให้มีการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการท่องเที่ยวภายในประเทศของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติเพื่อใช้จ่ายในการบริหารและพัฒนาการท่องเที่ยว รวมทั้งใช้จ่ายในการจัดให้มีการประกันภัยแก่นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติในระหว่างท่องเที่ยวภายในประเทศได้"

        กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาได้ดำเนินตามกฎหมายข้างต้น โดยศึกษาระบบและรูปแบบการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการท่องเที่ยว อัตราการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการท่องเที่ยวที่เรียกเก็บจากนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่เหมาะสม และผลกระทบต่อการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการท่องเที่ยวที่เรียกเก็บจากนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ โดยมีการศึกษาวิเคราะห์อย่างรอบด้านตั้งแต่การศึกษาเชิงเปรียบเทียบ การศึกษาแนวทางการเก็บค่าธรรมเนียมของต่างประเทศ การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมและผลกระทบ การวิเคราะห์เชิงเศรษฐมิติ รวมทั้งการสอบถามความคิดเห็นเชิงลึกจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียด้านการท่องเที่ยวทั้งภาครัฐและภาคเอกชล ซึ่งผลการศึกษาพบว่าค่าธรรมเนียม 300 บาท เป็นอัตราที่เหมาะสมเมื่อเปรียบเทียบกับผลดีและผลเสียที่ประเทศไทยจะได้รับ นอกจากนี้ยังพบว่าประเทศไทยมิใช่ประเทศแรกที่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากนักท่องเที่ยว โดยมีกว่า 40 ประเทศทั่วโลกที่มีการเก็บค่าธรรมเนียมนักท่องเที่ยว โดยประเทศไทยถือเป็นประเทศแรกของโลกที่เก็บค่าธรรมเนียมแล้ว มีการให้สวัสดิการคืนแก่นักท่องเที่ยวผ่านประกันอุบัติเหตุ โดยนักท่องเที่ยวที่ได้รับบาดเจ็บระหว่างการท่องเที่ยว จะได้ค่ารักษาไม่เกิน 500,000 บาท และหากเสียชีวิตจะได้เงินชดเชย 1,000,000 บาท มีระยะเวลาคุ้มครอง 45 วัน ทั้งนี้ นอกจากค่าธรรมเนียมฯ จะนำไปทำประกันให้กับนักท่องเที่ยวแล้ว ยังนำไปพัฒนาการท่องเที่ยวของประเทศไทย อาทิ การพัฒนาสวัสดิการนักท่องเที่ยว การพัฒนาคุณภาพแหล่งท่องเที่ยว การพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการท่องเที่ยว ซึ่งนอกจากจะเป็นการยกระดับและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันด้านการการท่องเที่ยวตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปีที่มุ่งสู่การเป็นการท่องเที่ยวคุณภาพสูงแล้วยังเป็นการลดภาระด้านงบประมาณของภาครัฐอีกด้วย

        ต่อมาคณะกรรมการนะโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ ในคราวประชุม ครั้งที่ 1/2564 เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2564 เห็นชอบในหลักการให้กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาดำเนินการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการท่องเที่ยวจากนักท่องเที่ยวต่างชาติ 300 บาท ต่อคนต่อการเข้ามาประเทศไทยในแต่ละครั้งเพื่อสมทบเข้ากองทุนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้จ่ายในการบริหารและพัฒนาการท่องเที่ยว รวมถึงจัดให้มีการประกันภัยแก่นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติระหว่างท่องเที่ยวภายในประเทศไทย และมอบหมายสำนักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาจัดทำประกาศกำหนดอันตราค่าธรรมเนียมการท่องเที่ยวภายในประเทศ ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง พร้อมพัฒนาระบบการจัดเก็บค่าธรรมเนียมฯ เพื่อรองรับการจัดเก็บค่าธรรมเนียมดังกล่าว โดยประกาศฯ ต้องผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริหารกองทุนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวไทย คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ รวมทั้งคณะรัฐมนตรี ก่อนประกาศในราชกิจจานุเบกษา และสายการบินมาลงทะเบียนพร้อมพัฒนาระบบภายใน 90 วัน หลัง 90 วัน ซึ่งเป็นวันถัดไปจึงเป็นวันเริ่มจัดเก็บค่าธรรมเนียมฯ ผ่านตั๋วเครื่องบิน

        ทั้งนี้ กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาขอเน้นย้ำว่าการจัดเก็บค่าธรรมเนียมดังกล่าวและจัดเก็บเฉพาะนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติเท่านั้น ไม่มีการจัดเก็บคนไทย และจะยกเว้นการจัดเก็บค่าธรรมเนียมแก่บุคคล ดังนี้ (1) ผู้ถือหนังสือเดินทางประเทศไทย (2)ผู้ถือหนังสือเดินทางเพื่อการทูต กงสุล หรือการปฏิบัติราชการ (Diplomatic or Official Passport) (3) ผู้ได้รับอนุญาตให้ประกอบอาชีพในประเทศ (Work Permit) โดยมีสัญญาว่าจ้างจากผู้ประกอบกิจการในประเทศ (4) นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติซึ่งเป็นทารกและเด็กอายุไม่เกิน 2 ปี และ (5) ผู้ควบคุมและเจ้าหน้าที่ประจำอากาศยาน

        โดยกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาจะเร่งสร้างความเข้าใจการจัดเก็บค่าธรรมเนียมนักท่องเที่ยวแก่ประชาชน ผู้ประกอบการ และนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติต่อไป